Ervaring van de Gemeente Maastricht met rioolvallen

"Tijdens de pilot zagen we eigenlijk direct effect: veel vangsten en minder meldingen van bewoners”

Na goed overleg is er besloten om met een pilot te starten waar de SMART-pipes geplaatst werden in de wijk Nazareth waar de meeste overlast werd ervaren.Hier is sprake van een oud riool waar werkzaamheden aan gepland waren. “Tijdens deze pilot zagen we eigenlijk direct effect: veel vangsten vanuit de data van Anticimex en minder meldingen van bewoners. Na een jaar hebben we de inzet van SMART-pipes uitgebreid. We zetten de SMART-pipes telkens een jaar in in een wijk om vervolgens naar een nieuwe wijk te ‘hoppen’. Nu, drie jaar na het weghalen van de SMART-pipes uit de tweede wijk, komen er langzaam weer meer meldingen binnen uit die wijk.

De aanpak van een jaar is bewust gekozen. Door de SMART-pipes tussen de wijken te laten wisselen kunnen ze telkens ergens anders overlast verminderen. Aan het begin van het jaar doet de gemeente een enquête onder de bewoners met verschillende vragen over de overlast van ratten die ze ervaren. Aan het eind van het jaar herhaalt de gemeente deze enquête. Zo probeert de gemeente een zo compleet mogelijk plaatje te krijgen van de beginsituatie en het resultaat.

“We zijn erg tevreden met deze aanpak. Als ik eerlijk ben, zou het beter zijn om structureel SMART-pipes te laten staan. Zo houd je de situatie echt beheersbaar. Wij hebben echter voor nu andere keuzes gemaakt en het resultaat blijft erg effectief. Ik kan het elke gemeente aanraden!”

“Ik kan de reactie van de wethouder wel inschatten: blij”

Dat aanraden blijkt wel wanneer we kijken naar de media-aandacht. Voor 2021 waren er regelmatig artikelen over rattenoverlast te vinden. “Ik denk dat we erg trots mogen zijn op wat we samen bereikt hebben de afgelopen jaren. Als ik nu bij onze wethouder onder de aandacht zou brengen dat we eigenlijk sinds 2021 geen enkel artikel meer gezien hebben over rattenoverlast kan ik zijn reactie wel inschatten: blij! En ik denk dat dat het grootste resultaat is, want het laat zien dat we de situatie onder controle hebben met elkaar. Artikelen ontstaan vaak uit onvrede van bewoners. Als dat dus niet gebeurt dan betekent dat toch dat mensen in verhouding weinig overlast ervaren. En dit succes op het gebied van de beheersing komt echt mede door de SMART-pipes.”

Nu, 4 jaar na de eerste pilot, wisselen de vallen elk jaar van wijk. “We nemen qua aanpak altijd één jaar waarin we de vallen plaatsen en in de wijk houden. Dit doen we om gelijk de cyclus van de rattenpopulatie af te vangen. Daarnaast is het handig voor onze enquêtes en dus de meetbaarheid van de ervaringen van bewoners. In de wijken waar de SMART-pipes stonden merkten we dat mensen na een jaar vaker aangaven dat ze minder ratten zien dan zes maanden ervoor.”

“Met SMART-pipes wordt de bovengrondse overlast nihil”

De combinatie van ondergrondse beheersing met SMART-pipes en bovengrondse beheersing door preventie en waar nodig bestrijding, resulteert in vrijwel nihil bovengrondse overlast. “Het liefst wil je een dier niet bestrijden, ook niet in het riool. Maar soms moet je wel, zeker wanneer er veel overlast wordt ervaren door bewoners. Als je de rat zijn gang laat gaan zal je uiteindelijk meer moeten bestrijden. Dus door in het riool de populatie beheersbaar te houden zorg je uiteindelijk dat je minder ratten hoeft te bestrijden. Dat inzicht deelt Anticimex. We zitten op één lijn en gaan uit van hetzelfde principe. Dat maakt de samenwerking alleen maar sterker.